Een mantelzorgwoning bij je huis creëren: wat is daarvoor nodig?

In plaats van je hulpbehoevende ouder, partner of kind maar thuis door te laten modderen of hem of haar letterlijk onder je eigen dak onder te brengen, kun je ook kiezen voor het plaatsen van een mantelzorgwoning op eigen terrein, mits je de ruimte daarvoor hebt natuurlijk. Zo kun je diegene ondersteunen, terwijl deze toch diens zelfstandigheid kan behouden. Maar wat komt daar precies bij kijken?

Wat is een mantelzorgwoning?

Laten we voor de minder geïnitieerden eerst nog eens benoemen wat een mantelzorgwoning nu eigenlijk inhoudt. Het betreft een zelfstandige woonruimte voor iemand die zorg nodig heeft, maar wel graag zo dicht mogelijk bij een vertrouwde omgeving wil blijven. Het kan dan gaan om een prefab unit voor in de tuin, maar bijvoorbeeld ook om een tot woonunit verbouwde garage. Belangrijk is in ieder geval dat de woning uitsluitend bedoeld is voor mantelzorgsituaties, met andere woorden: voor wanneer iemand aantoonbaar langdurige, structurele zorg nodig heeft en niet meer in staat is om volledig zelfstandig te blijven wonen.

Heb je een vergunning nodig voor een mantelzorgwoning?

Nu is een van de eerste zaken die wellicht in je opkomt of je hierbij geen gedoe krijgt met vergunningen. In veel gevallen is dat gelukkig niet zo, omdat een mantelzorgwoning sinds 2014 in de meeste situaties vergunningsvrij is. Dat moet het wel zo zijn dat er sprake is van een officiële mantelzorgsituatie, het gaat om een tijdelijke plaatsing zolang de zorgsituatie duurt, de woning voldoet aan de maximale afmetingen volgens het bestemmingsplan en de woning op het achtererf of binnen de geldende bouwregels wordt geplaatst. Ook als je aan al deze zaken denkt te kunnen voldoen, is het verstandig om vooraf contact op te nemen met de gemeente. Vaak moet je een melding van een mantelzorgsituatie doen, en soms is er ook sprake van lokaal aanvullend beleid. Mogelijk kan ook een welstandscommissie meekijken als de woning zichtbare impact heeft op de omgeving.

Verklaring van mantelzorg: noodzakelijk of niet?

Maar moet je dan niet bewijzen dat er daadwerkelijk sprake is van mantelzorg? De gemeente kan je inderdaad vragen om een verklaring van een huisarts of wijkverpleegkundige waaruit dit blijkt. Dit beschouwt men dan als een medische onderbouwing. Daar hoef je echter geen medische details in te delen, enkel het gegeven dat structurele zorg noodzakelijk is.

Waar moet de mantelzorgwoning aan voldoen?

Natuurlijk worden er eisen gesteld aan waar zo’n mantelzorgwoning aan moet voldoen. In de eerste plaats moet hij veilig en geschikt zijn voor bewoning. Dat betekent dat er sprake moet zijn van goede isolatie en ventilatie, dat de elektriciteit en wateraansluiting veilig is en dat er voldoende daglicht en leefruimte is. Ook moet er een badkamer, keuken en eigen entree aanwezig zijn en moet de toegankelijkheid op orde zijn. Prefab mantelzorgwoningen, zoals een zorgwoning van Concuro, voldoen standaard aan de bouwnormen, maar bij verbouwing van een garage of schuur moet je er wel extra alert op zijn.

Er komt dus wel wat bij kijken, maar zeker als je kiest voor een prefab unit, kan het eigenlijk vrij gemakkelijk gerealiseerd worden. Maar realiseer je ook dat na afloop van de mantelzorgsituatie een tijdelijke unit in principe moet worden verwijderd of een andere functie moet krijgen.