Verbouwen of verhuizen: zo maak je de juiste financiële keuze

Dan sta je voor een belangrijke vraag: ga je verbouwen of is verhuizen uiteindelijk de verstandigere keuze? Het is een dilemma waar veel huiseigenaren tegenaan lopen, en het antwoord is niet altijd even duidelijk.

De beslissing tussen verbouwen en verhuizen draait niet alleen om je woonwensen, maar vooral ook om de financiële kant van het verhaal. Want wat levert je meer op: investeren in je huidige woning of de stap wagen naar een nieuwe plek? In dit artikel help ik je om deze keuze helder te krijgen door beide opties financieel tegen elkaar af te wegen.

Wanneer is verbouwen de betere optie?

Verbouwen kan financieel aantrekkelijk zijn in verschillende situaties. Ten eerste als je echt tevreden bent met je locatie. Denk aan een fijne buurt, goede scholen in de buurt, korte reisafstand naar je werk of familie en vrienden dichtbij. Het sociale netwerk en de vertrouwdheid met je omgeving zijn lastig in geld uit te drukken, maar hebben wel degelijk waarde.

Ook je huidige hypotheeklast speelt een belangrijke rol. Heb je een lage rente uit de periode 2015-2021? Dan kan verhuizen betekenen dat je opnieuw moet lenen tegen een hogere rente, wat je maandlasten flink verhoogt. Door te verbouwen houd je dat voordeel behouden, en kun je vaak je huidige hypotheek verhogen onder dezelfde voorwaarden.

Daarnaast is de huidige woningmarkt een factor. Bij veel vraag en weinig aanbod zijn de verhuiskosten hoog en moet je snel schakelen. Verbouwen geeft je meer controle over het proces en de kosten. Je beslist zelf wanneer je start, welke aannemer je inhuurt en welke materialen je kiest. Bij verhuizen ben je afhankelijk van wat er beschikbaar is.

Tot slot kunnen verbouwingen waarde toevoegen aan je woning. Een moderne keuken, extra slaapkamer of een goed geïsoleerd huis verhogen de woningwaarde vaak meer dan wat de verbouwing heeft gekost. Vooral energiebesparende maatregelen zoals dakisolatie, HR++ glas en zonnepanelen zijn investeringen die zich dubbel terugbetalen.

Wanneer is verhuizen verstandiger?

Toch zijn er ook situaties waarin verhuizen financieel gezien de slimste keuze is. Als de benodigde verbouwing echt ingrijpend is, lopen de kosten snel op. Denk aan een volledige uitbouw, het optrekken van een extra verdieping of grote structurele aanpassingen. Bij renovaties van 50.000 euro of meer kun je jezelf afvragen: krijg je voor dat bedrag ook niet gewoon een betere woning elders?

Een ander punt is de potentiële waardestijging van je huidige woning. Niet elke verbouwing levert evenveel op. Als je woont in een wijk waar de woningprijzen stagneren of zelfs dalen, investeer je in een huis dat uiteindelijk misschien niet veel meer waard wordt. In opkomende wijken of gewilde buurten daarentegen kan verhuizen juist een slimme investering zijn.

Ook praktische beperkingen kunnen een rol spelen. Sommige woningen zijn simpelweg niet geschikt voor de verbouwing die je voor ogen hebt. Een fundering die niet sterk genoeg is, te weinig ruimte op het perceel voor een uitbouw, of erfgoedwetgeving die aanpassingen beperkt. In die gevallen bespaar je jezelf veel frustratie en kosten door te kiezen voor een woning die al beter bij je wensen past.

En laten we eerlijk zijn: soms ben je gewoon uitgewoond in je huidige huis. Verhuizen biedt een frisse start en de kans om bewust te kiezen voor een woning en omgeving die nu bij je past. Dat is een investering in je woonplezier die moeilijk in euro's uit te drukken is, maar wel degelijk waardevol.

De rol van je huidige woningwaarde

Een cruciaal puzzelstuk in deze beslissing is de actuele waarde van je huidige woning. Deze informatie heb je namelijk nodig om verschillende scenario's goed te kunnen doorrekenen. Wil je verbouwen? Dan moet je weten hoeveel financiële ruimte je hebt om je hypotheek te verhogen. Overweeg je te verhuizen? Dan bepaalt de waarde van je huidige woning hoeveel budget je hebt voor een nieuwe woning, rekening houdend met de oversluitkosten.

De woningwaarde geeft ook inzicht in je overwaarde: het verschil tussen de waarde van je woning en het restant van je hypotheek. Met voldoende overwaarde kun je een verbouwing soms volledig financieren zonder extra maandlasten. Of je hebt een mooie aanbetaling voor een nieuwe, duurdere woning. Zonder overwaarde zijn je opties beperkter, en kan verbouwen zelfs onmogelijk zijn als je geen extra ruimte in je hypotheek hebt.

Een snelle eerste stap is een online waardebepaling woning te laten doen. Zo'n digitale waardering geeft je binnen enkele uren een realistisch beeld van waar je staat, zonder dat je meteen een dure taxatie hoeft aan te vragen. Met deze informatie op zak kun je vervolgens bewuste keuzes maken en eventueel doorrekenen wat beide opties financieel betekenen.

Vergeet niet dat de woningwaarde ook relevant is voor je hypotheekverstrekker. Of je nu wilt verbouwen of verhuizen, de bank kijkt naar de Loan-to-Value ratio (LTV). Dit is het percentage van de woningwaarde dat je mag lenen. Bij verbouwen moet de nieuwe LTV na hypotheekverhoging binnen de grenzen blijven. Bij verhuizen bepaalt de opbrengst van je huidige woning mede hoeveel je kunt bieden op een nieuwe woning.

Extra kosten waar je aan moet denken

Zowel verbouwen als verhuizen brengen kosten met zich mee die verder gaan dan de prijskaartjes die je in eerste instantie ziet. Bij verbouwen moet je rekening houden met onvoorziene kosten, die gemiddeld 10-15% van je verbouwbudget beslaan. Denk aan verborgen gebreken die aan het licht komen zodra de muren open gaan, prijsstijgingen van materialen of aanpassingen in het ontwerp die nodig blijken.

Ook tijdens de verbouwing heb je extra uitgaven. Moet je tijdelijk ergens anders wonen? Dan komen daar huurkosten bij. Of misschien kun je wel in je huis blijven, maar heb je extra kosten voor stofafscherming, tijdelijke keukenoplossingen of meer take-away maaltijden omdat je keuken gesloopt is. Daarnaast zijn er vergunningskosten, architectenkosten en vaak BTW over de arbeidskosten.

Bij verhuizen zijn de kosten anders maar zeker niet te onderschatten. Makelaarskosten voor verkoop bedragen ongeveer 1-2% van de verkoopprijs, plus BTW. Dan heb je de taxatiekosten voor je nieuwe woning, notariskosten (voor zowel verkoop als aankoop), eventuele oversluitkosten van je hypotheek en overdrachtsbelasting. Ook de verhuizing zelf kost geld, net als eventuele aanpassingen die nodig zijn in je nieuwe woning.

Een handige vuistregel: reken bij verbouwen op 15-20% extra bovenop je initiële budget. Bij verhuizen zijn de transactiekosten al snel 5-7% van de aankoopprijs, exclusief de verhuizing en aanpassingen. Tel deze kosten mee in je vergelijking om een realistisch beeld te krijgen van de totale investering.

Stappenplan voor je beslissing

Om deze keuze goed te maken, kun je het beste systematisch te werk gaan. Begin met het in kaart brengen van je woonwensen. Wat wil je precies verbeteren aan je huidige woonsituatie? Maak een lijst van must-haves en nice-to-haves. Is een extra slaapkamer essentieel of zou een betere indeling ook voldoende zijn? Wil je per se een tuin op het zuiden of is een groot balkon ook prima?

Vervolgens laat je je huidige woning waarderen en inventariseer je de kosten van beide scenario's. Vraag offertes aan voor de gewenste verbouwing en bekijk wat vergelijkbare woningen in jouw gewenste gebied kosten. Reken ook de bijkomende kosten door zoals we hierboven bespraken. Zo krijg je een compleet financieel plaatje.

Ga daarna in gesprek met je hypotheekadviseur. Die kan doorrekenen wat beide opties betekenen voor je maandlasten en of je financieel voldoende ruimte hebt. Vraag ook naar de fiscale voordelen: sommige verbouwingen komen in aanmerking voor subsidies of belastingvoordeel. Ook het wel of niet verhogen van je hypotheek heeft fiscale consequenties.

Weeg tot slot de zachte factoren mee. Hoeveel stress geeft een verbouwing je? Kun je het gedoe van opdringerige buren, lawaai en rommel aan? Of geeft een verhuizing je juist stress door de onzekerheid op de woningmarkt? Denk ook aan de tijd die beide opties kosten. Een verbouwing kan maanden duren waarin je leven overhoop ligt. Een verhuizing betekent kijken, bieden, inrichten en wennen aan een nieuwe omgeving.

Maak een objectieve vergelijking op papier waarin je alle aspecten meeneemt: financiële kosten, tijdsinvestering, emotionele impact en toekomstperspectief. Vaak wordt tijdens dit proces al duidelijk welke optie echt bij je past. Vertrouw op je onderbuikgevoel, maar laat het altijd gesteund worden door de financiële feiten.

Conclusie: weloverwogen kiezen loont

De keuze tussen verbouwen en verhuizen is persoonlijk en hangt af van je specifieke situatie, wensen en financiële mogelijkheden. Geen enkele optie is per definitie beter, het gaat erom wat het beste bij jou past. Door grondig te onderzoeken wat beide scenario's kosten, wat je huidige woningwaarde is en welke opties realistisch zijn, kun je een weloverwogen beslissing nemen waar je geen spijt van krijgt.

Blijf vooral nuchter kijken naar de financiële kant. Emoties spelen zeker een rol bij wonen, maar laat je niet verblinden door droombeelden zonder de cijfers te checken. Begin met het in kaart brengen van je woningwaarde, verzamel concrete offertes en praat met experts die je kunnen helpen bij de berekeningen. Zo zorg je ervoor dat je keuze niet alleen fijn aanvoelt, maar ook financieel verstandig is. Want uiteindelijk wil je genieten van je woning zonder financiële kopzorgen.