Energiemarkt voor variabele energiecontracten op de schop, consument is de dupe

Halfjaarlijkse verandering van tarieven lijkt doorbroken, hoge gasprijzen zorgen voor onzekerheid bij inkopen van energie.

17 December 2021

Het eind van de onstuimige energiemarkt is nog niet in zicht. De prijzen van energie zijn momenteel torenhoog en er zijn veel veranderingen gaande. Niet alleen de vaste energietarieven staan onder druk, ook de energiemarkt voor variabele energiecontracten gaat op de schop, zo blijkt uit marktanalyse van vergelijkingssite Easyswitch.nl.

Door de extreem gestegen gasprijzen heerst er onder energieleveranciers veel onzekerheid over het inkopen van energie. Eerder werden de tarieven van variabele energiecontracten doorgaans aangepast op 1 januari en 1 juli. Deze halfjaarlijkse wisseling is niet wettelijk bepaald, maar energieleveranciers weken eerder vrijwel nooit van deze momenten af. Deze ‘traditie’ lijkt echter door de huidige energiecrisis doorbroken.

Maandelijks wisselende energietarieven en minder transparantie

Easyswitch.nl ziet een verschuiving ontstaan in de energiemarkt voor variabele contracten. Zo hebben sommige energieleveranciers hun variabele tarieven al gewijzigd voor 1 januari. Uit de marktanalyse van de vergelijkingssite blijkt daarnaast dat een aantal energieleveranciers überhaupt geen variabele contracten aanbieden, ondanks dat dit verplicht is door de beleidsbepaling vanuit de ACM. De eerste energieleverancier heeft zelfs al aangekondigd dat zij voortaan variabele contracten aanbieden waarvan de tarieven niet halfjaarlijks, maar maandelijks gewijzigd kunnen worden.

De opvallendste bevinding uit de marktanalyse van de vergelijkingssite is dat steeds meer energieleveranciers een variabel energiecontract aanbieden met maandelijks wisselende tarieven. Tom Schlagwein, energie-expert bij Easyswitch.nl, verwacht dat deze trend zal doorzetten: “Momenteel heeft 44 procent van de Nederlandse huishoudens een variabel energiecontract afgesloten. Door de tarieven van variabele energie nu maandelijks te bepalen in plaats van halfjaarlijks, beschermen energieleveranciers zich beter tegen de schommelende (inkoop)prijzen van energie.”

Daarnaast blijkt uit marktanalyse dat energieleveranciers op dit moment voor huidige klanten met een variabel energiecontract andere tarieven hanteren dan voor nieuwe klanten die een nieuw contract willen afsluiten. “Voor consumenten die op dit moment een variabel energiecontract hebben veranderen de energietarieven maar twee keer per jaar, maar het instaptarief voor deze contracten kan dagelijks wisselen”, aldus Schlagwein. Hij vervolgt: “Bij veel energieleveranciers zijn deze tarieven echter niet op de website te vinden, en wij kunnen ze ook niet aanbieden in onze prijsvergelijker, dus voor consumenten is het erg onduidelijk waar zij aan toe zijn.”

Consument moet letten op huidige situatie bij afsluiten variabel energiecontract

De nieuwe trend van maandelijks wisselende energietarieven bij variabele contracten biedt uitkomst voor energieleveranciers tijdens de energiecrisis, maar werkt op dit moment juist in het nadeel van de consument. Schlagwein ligt toe: De ACM heeft vastgesteld dat energieleveranciers ‘tijdig’ aan hun klanten moeten laten weten als ze de variabele tarieven wijzigen. Echter is ‘tijdig’ nooit helder gespecificeerd waardoor leveranciers tot het laatste moment kunnen wachten, en dat zien wij nu ook gebeuren.”

De overstap naar een nieuw (variabel) energiecontract duurt gemiddeld zo’n 30 dagen. Dit betekent dat als een leverancier eind december de nieuwe tarieven bekend maakt, de consument op zijn vroegst pas 1 februari bij een nieuwe energieleverancier terecht kan. Uit berekeningen van Easyswitch.nl blijkt dat dit de overstappende consumenten in de aankomende maand, van december naar januari, gemiddeld €75* kan kosten.

Tom Schlagwein ligt toe: “Als energieleveranciers gebruik maken van de vrijheid om hun tarieven vaker te wijzigen, moet dit hand in hand gaan met een heldere voorlichting richting de consument. Ook moeten er duidelijke regels komen over wanneer leveranciers uiterlijk de nieuwe tarieven naar hun klanten communiceren. 'Tijdig' volstaat niet meer in de nieuwe situatie, maar dit staat nog wel zo gedefinieerd in de voorwaarden van leveranciers. Wij zien graag dat dit beter gespecificeerd wordt, zo weten consumenten beter waarvoor zij tekenen en dit geeft hun de kans om een energiecontract te kiezen dat zo goed mogelijk past bij hun persoonlijke (financiële) situatie.”

* Berekening kostenplaatje

Reacties