In 4 stappen naar een hittebestendige woning dankzij de ‘Ladder van Koeling’
Recente studies zijn het erover eens: bij een verdere klimaatopwarming, krijgen steeds meer bestaande woningen te kampen met oververhitting in huis. Naast oplopende kosten voor koeling, heeft dat ook een grote impact op comfort en gezondheid van de bewoners. Voor wie bouwt of verbouwt, komt het er dan ook op aan om oververhitting vandaag al aan te pakken. De ‘Ladder van Koeling’ helpt je daarbij in 4 stappen op weg naar een duurzame en toekomstbestendige woning.
Doorloop je die stappen op de ‘Ladder’ – geïntroduceerd door het Nederlandse OSKA (Overleg Standaarden Klimaatadaptatie*) – als (ver)bouwer in de juiste volgorde? Dan krijgt oververhitting geen kans in je nieuwe of gerenoveerde woning en lukt koelen in de zomer even duurzaam en energiezuinig als verwarmen in de winter. Actieve koeling (airco) geldt daarbij bewust als laatste redmiddel. Want de warmte die niet binnen kan, hoef je ook niet te koelen.
Je woning koel houden op warme dagen, begint bij de directe omgeving. Daar dragen groen (bomen en planten) en blauw (water) onrechtstreeks bij aan een aangenaam binnenklimaat. Een strategisch geplaatste boom zorgt voor de nodige schaduw. En zowel beplanting als waterpartijen onttrekken via verdamping warmte aan de omgeving, wat voor een extra verkoelend effect zorgt.
Als je weet dat de warmte het makkelijkst via de ramen binnen geraakt, begin je het best met te voorkomen dat de zonnestralen het glas bereiken en de binnentemperatuur doen oplopen. Hoe? Met een boom op de juiste plaats, overstekken of met buitenzonwering zoals screens, luifels boven of schuifpanelen voor het raam. Zo warmt het binnen minder snel op. Het voordeel van screens? In de zomer houden ze (neergelaten) de warmte buiten, maar trek je ze op in de winter en tussenseizoenen, dan haal je op dat moment toch steeds de gratis zonnewarmte maximaal binnen.
Zit de warmte toch binnen? Dan is het in de eerste plaats kunst om die te bestrijden met passieve technieken, zoals nachtkoeling in de vorm van inbraakveilige en insectenwerende roosters ingewerkt in de ramen. Dan ‘spoelt’ koelere buitenlucht ’s nachts op een natuurlijke manier de woning zodat de thermische massa van het gebouw tegen de volgende ochtend enkele graden van de thermometer haalt.
Ook met een geothermische warmtepomp kan je je woning koelen. Het toestel zet dan de koelte uit de ondergrond in om via de vloerverwarming je leefruimtes te koelen. Weet wel dat de koelcapaciteit van zo’n warmtepomp beperkt is. Als je de warmte onvoldoende buiten houdt, zal dit geen wonderen verrichten.
Bij extreme hitte of langdurige warme periodes – zeker als het ’s nachts weinig afkoelt – is actieve koeling soms toch aangewezen. Een airco of een warmtepomp kunnen dus nuttig zijn, maar wel als laatste redmiddel om pieken op te vangen. Wie de vorige stappen van de ‘Ladder van Koeling’ doorliep, zal op die manier nooit tegen een torenhoge energiefactuur hoeven op te kijken. Bovendien werkt actieve koeling – als die niet gevoed wordt door hernieuwbare energie – omwille van de extra CO2-uitstoot de klimaatopwarming net verder in de hand.
Meer tips van experts om oververhitting voor te zijn? Lees het volledige expertenrapport hier.