Reinigen of vervangen? Zo weet je of je bank en tapijt nog te redden zijn.

Het onderscheid is lastiger dan het lijkt, en het scheelt in het ergste geval een paar duizend euro. Want een bank die er dof en grauw uitziet, is bijna nooit versleten — die is vuil. En vuil is te verhelpen.

Het misverstand ontstaat doordat vervuiling geleidelijk gaat. Een bank wordt niet van de ene op de andere dag vaal. Er komt elke dag een beetje huidvet, stof en zeep bij, de vezels gaan platter liggen en het licht weerkaatst anders. Na vijf jaar denk je dat het meubel op is, terwijl er alleen een laag op zit.

De test die je zelf kunt doen

Zoek een plek die nooit wordt gebruikt — de achterkant van een rugkussen, de zijkant onder een armleuning, of het stuk stof onder de zitting. Vergelijk die kleur met het middelste zitvlak.

Zie je duidelijk verschil, dan is de bank vuil en niet versleten. Is de kleur gelijk maar de structuur van de stof kaal geworden, dan is er echt materiaal verdwenen en helpt reinigen niet meer.

Waar de grens ligt bij een bank

Reinigen loont zolang de stof intact is. Vlekken, geuren, doffe plekken en grauwsluier zijn allemaal oppervlakteproblemen, ook als ze er jaren zitten. Een dieptereiniging van een bank haalt het vuil dat tot in de vezelkern is gezakt eruit — iets wat je met een stofzuiger en een doekje niet bereikt, omdat het vuil daar simpelweg niet zit.

Vervangen is aan de orde bij drie dingen. Als de vulling is ingezakt en de zitting bij het opstaan niet meer terugveert. Als het frame kraakt of scheef staat. Of als de stof daadwerkelijk kaal of gescheurd is. Dat eerste is soms nog op te lossen met nieuwe vulling, de andere twee niet.

Bij tapijt ligt de grens anders

Een tapijt of vloerkleed is een filter. Alles wat door de kamer zweeft, komt daar uiteindelijk terecht en zakt naar beneden. Daardoor kan een tapijt er van bovenaf redelijk uitzien terwijl er onderin een laag zit die je pas ziet als je hem eruit haalt.

Het praktische verschil met een bank: bij tapijt is slijtage veel zichtbaarder. Looppaden slijten plat, en dat is onomkeerbaar. Maar de plekken die niet in het looppad liggen — en dat is bij de meeste kamers het grootste deel — zijn vrijwel altijd gewoon vuil. Tapijt laten reinigen is daarom vaak zinvoller dan bij een bank, omdat de winst per vierkante meter groter is.

Ligt er een looppad dat helemaal plat is en de rest ziet er goed uit, dan kun je overwegen het kleed te draaien in plaats van te vervangen.

Wat het kost, en wanneer het uit kan

Reken globaal met deze verhouding: een professionele reiniging kost een fractie van een nieuwe aanschaf. Bij een bankstel dat nieuw duizend euro of meer kostte, is de rekensom bijna altijd snel gemaakt. Bij een goedkoop tweedehands bankje dat je voor honderd euro hebt gekocht, ligt dat anders — dan kun je net zo goed een ander kopen.

De vuistregel die de meeste reinigingsbedrijven zelf hanteren: is het meubel meer waard dan ongeveer vier keer de reinigingskosten, dan is reinigen verstandig. Zit je daaronder, dan is vervangen te verdedigen.

Wat je zelf kunt doen om het uit te stellen

* Zuig wekelijks, ook de bank. Los stof dat je weghaalt, kan niet in de vezel zakken.
* Dep vlekken meteen, en wrijf nooit. Wrijven duwt de vlek dieper en beschadigt de vezelstructuur.
* Draai losse kussens om zodat de slijtage verdeeld wordt.
* Houd zonlicht weg van de plek waar de bank staat. Verkleuring is niet te reinigen.

Bedrijven als Bankstelreinigers komen voor beide aan huis, zodat je bank of tapijt niet mee hoeft. Maar begin met die ene test achter het rugkussen — vaak is de conclusie dat er niets mis is met je meubel, alleen met de laag erop.