voeg toe aan uw magazine  of deel op :  Facebook  Twitter
| | Groenten uit eigen tuin; uw eigen moestuin Terug | |  | | Of het nu om fruit, kruiden of groenten gaat: vers uit eigen tuin smaakt
het allemaal beter! Richt uw huis en tuin zo in dat u culinair optimaal kunt
genieten. | | | | Aangezien groenten dagelijks deel uitmaken van ons menu, is het net zo
makkelijk om ze in uw eigen tuin te planten. Verser kunt u de groenten niet
krijgen en hoe meer soorten u plant hoe meer keus u elke dag hebt. Daarbij is
het vaak een stuk goedkoper dan wanneer u ze moet kopen in de winkel. | Thuis of bij de tuinvereniging? | | | Bent u gezegend met een grote tuin aan huis? Dan is het natuurlijk een prima idee om daar een gedeelte in te richten als moestuin. Geen ruimte voor uw eigen moestuin aan huis? Dan zijn er tal van tuinverenigingen in het land waar u uw droom kunt verwezenlijken. Informeer ernaar bij de vereniging(en) in uw woonplaats. | Wat hebt u nodig? | | We gaan uit van een �kale� tuin, waar nog niets op staat. Het eerste wat u nodig hebt is tuingereedschap. Het voornaamste tuingereedschap bestaat uit:
* Een spade - voor het snelle spitwerk in schone grond.
* Een schop - voor het scheppen van zand, grond etcetera.
* Een spitvork - voor het spitwerk in �vuile� grond, d.w.z. grond met veel wortelonkruid.
* Een mestvork - voor het wegscheppen van de mest.
* Kruiwagen voor kruien grond, mest, onkruid etcetera. In een kruiwagen gaat ongeveer 80 liter.
* Een drietand - deze is er in allerlei formaten; groot, klein, met lange steel, korte steel, maar het voornaamste doel van dit gereedschap is het losmaken van de grond. Sommigen spitten niet eens meer maar maken de grond met de drietand los.
* Een schoffel - ook deze zijn er in allerlei formaten, ze dienen om onkruid te verdelgen en tegelijkertijd de grond los te maken. Andere hulpmiddelen voor het verwijderen van onkruid en losmaken van de grond is de hak, een scherp blad waarmee onkruid moeiteloos wordt verwijderd.
* Een hark - ook in allerlei formaten.
* Een snoeischaar - voor het snoeien van struiken en bomen.
* Een pootstok en/of bollenpoter.
* Een onkruidsteker - met name een lange smalle steker is ideaal voor het verdelgen van onkruid.
* Een gieter - want zonder water zal er weinig groeien.
Dit is het voornaamste gereedschap, maar er is natuurlijk nog veel meer verkrijgbaar.
| Opbergen van gereedschap | | Al dat gereedschap moet natuurlijk wel ergens opgeborgen worden, het dagelijks heen en weer slepen gaat al snel vervelen, en het laten liggen is in deze tijd niet meer mogelijk.
Er zijn verschillende mogelijkheden om de spullen op te bergen. De simpelste methode is de kist, hierin kunt u uw spullen kwijt en u kunt deze op slot zetten. Ook de kast is een alternatief. Hebt u wat meer geld ervoor over dan kunt u natuurlijk ook een tuinhuisje plaatsen waarin u behalve het gereedschap ook tuinmeubels en andere zaken kunt opbergen, terwijl zo�n tuinhuis natuurlijk ook ideaal is om even te schuilen bij minder weer.
| Het voorbereiden van de moestuin | | Begin met de voorbereidingen voor je moestuin in de herfst of winter (niet als het vriest), zodat de grond in de lente gereed is om in gebruik te nemen.
De eerste stap is altijd het zwart maken van de tuin. Begin niet beetje bij beetje, maar pakt het gelijk flink aan. Kijk ook wat u kunt hergebruiken, glas is handig voor het maken van een broeibak, nog goede planken kunnen nog goed elders gebruikt worden.
Verwijder ook struiken en bomen. U weet vaak niet of de struiken en bomen ziektes bij zich dragen, en hoe mooi de verhalen van de vorige eigenaar ook mogen zijn, ze passen zelden in het ideale tuintje zoals u die zelf voor ogen hebt.
Tot slot de de vervelendste klus, het onkruidvrij maken, of uitpuinen. Laat u niets wijsmaken over wondermiddelen. De beste remedie is het met de hand verwijderen van alle wortels, en die kunnen behoorlijk diep zitten. Combineer dit met het nodige spitwerk. Eventueel kunt u gelijk bemesten met oude stalmest. Het is even werk, maar zonder zo�n start is het tuinieren bij voorbaat al tot mislukken gedoemd. Veel tuinders maken de fout om eerst snel een klein deel schoon te maken zodat daar vast iets geplant kan worden. Gevolg: de rest van de tuin blijft tijden lang braak liggen.
Maak in het eerste jaar ook veel gebruik van onkruidverstikkende groenten, zoals aardappels, pompoenen e.d. Verwacht het eerste jaar ook nog geen superopbrengsten. De bonen en sla zullen bij de �ervaren� buurman veel beter groeien en zijn oogsten zullen veel beter zijn, maar ook hij is ooit begonnen.
Met compost, mest en kalk verrijkt u de grond.
| Het planten kan beginnen | | In tuincentra kunt u sommige groenten, zoals een tomaat of aardappel, als een plantje kopen. Zo bent u eerder gegarandeerd van opbrengst van de moestuin dan wanneer u moet wachten tot een zaadje een plant is geworden. Maar er is natuurlijk niks mis met het gebruik van zaad. Sommige zaadjes, bijvoorbeeld die van de courgette, moet u eerst voorkiemen voordat u ze in de grond stopt. Andere moet u direct in de grond zaaien. Op de verpakking van het plantje of de zaadjes staat precies hoe en wanneer u de plant moet poten.
Tip: het is handig om een middenpad en zijpaden te maken tussen de groentevakken, zodat u gemakkelijk kunt zaaien en oogsten en de tuin kunt verzorgen.
Tip: plant de groente in rechte lijnen. Zo blijft het voor u herkenbaar waar de groente staat en maakt het ook makkelijker om onkruid te wieden.
| Wat gaan we planten? | | U kunt ervoor kiezen om de tuin vol te zetten met aardappels, uien en andijvie. Leuker is het om eerst een lijstje te maken van welke groente u en uw familie lekker vinden. Hebt u een kleine moestuin, dan kunt u misschien beter voor de wat duurdere, bijzondere groenten als aubergines kiezen. Aardappels en uien zijn ook goedkoop te verkrijgen in de supermarkt.
Door telkens op dezelfde plek ��n soort groente te telen, verarmt u niet alleen de grond maar vergroot u ook de kans op ziektes. Een eenvoudig wisselschema bestaat uit vier vakken: wortelgroenten, bladgroenten, koolsoorten en vruchten. Als u deze groente elk jaar een vak opschuift, houdt u de grond in optimale conditie.
Enkele suggesties:
Aardbei
Aardbeien houden van een wat lichtzure grondsoort die goed ontwatert. Vooral in de wintermaanden mag er geen water rond de wortels blijven staan, want dit veroorzaakt direct wortelrot. Kweekt u de aardbeien in de moestuin in bedden, dan is het handig de grond iets te verhogen. Voorkom ziekten en leg jaarlijks een nieuw bed aan, deel de planten, verwijder oudere stukken en plant de jong gevormde plantjes uit. Een aardbeibed dient goed bemest te worden voor een rijke oogst. Organische mest, zoals stalmest of gedroogde mestkorrels, geeft u in het najaar. Aardbeien in bedden plant u meestal in rijen, de plantafstand is ongeveer 25 cm. De beste tijd om een nieuw bed aan te leggen is de maand augustus.
Bij het planten is het erg belangrijk dat het hart van de plant (het houtige dikkere deel, precies onder het punt waar de stengels ontspringen) zich net boven de grond bevindt.
Na het planten, goed aandrukken en bewateren. Bij zeer zonnig weer kunt u de jonge plantjes afdekken met bijvoorbeeld oude kranten. Haal die 's avonds weer weg, anders verdrogen de planten. Zodra de planten gaan bloeien, geeft u regelmatig water. Tijdens de bloei kunt u eventueel wat bemesten met kaliumrijke, in water oplosbare meststof. Als de vruchten gaan rijpen kunt u een laagje stro rond de planten aanbrengen, zo blijven de aardbeien mooi schoon.
Courgette
Courgettezaden zijn vrij groot, deze kunt u het beste in een kweekbakje zaaien, of in een potje of ondiep bakje met wat huishoudfolie erover. Wel een paar kleine gaatjes in het folie maken voor de luchtverversing. U kunt ze vanaf april-mei zaaien. Zijn de plantjes bovengekomen, kweek ze dan verder op in potjes. Begin juni kunnen de plantjes de grond in. Goed inwateren natuurlijk. Courgette houdt wel van veel zon. Geef de plantjes ook goed de ruimte. E�n plant kan best wel een vierkante meter in beslag nemen. In een korte tijd zult u de wat ielige plantjes zien uitgroeien tot ware reuzen die prachtige heldergele bloemen produceren. Er zijn mannelijke bloemen, die op lange, dunne stelen staan, en vrouwelijke, die kortere stelen met een verdikking hebben. Deze laatsten worden de courgettes. Als u wat bijmest, blijven de planten in een goede conditie en zullen er zeker veel vruchten van af komen. Draag tuinhandschoenen als u de vruchten afsnijdt; snijd een klein stukje stengel mee af.
Rabarber
Rabarber plant u rond november en u zet ze ongeveer 90 centimeter uit elkaar. De plant gaat ongeveer acht jaar mee. Van rabarber eet u de rode stelen. Deze zijn smaakvol en samen met het grote blad van de rabarber ook een opvallende plant in de tuin. Omdat de plant zo groot wordt, cre�ert u tegelijkertijd ook massa.
Radijs
Radijsjes zijn vaak best scherp. U kunt dit be�nvloeden door tijdens het kweken veel water te geven. Hierdoor worden de radijsjes minder scherp van smaak. Als u het goed doet, wordt uw radijs rood. Maar er zijn ook witte radijzen. Eet u eigenlijk alleen radijzen als hapje op verjaardagen? Jammer, want ze zijn erg voedzaam!
Rucola
Het duurt ongeveer vijf dagen voordat de rucolazaadjes ontkiemen. Laat ze hierna groeien tot ze ongeveer tien tot vijftien centimeter zijn. Rucola is lekker in de sla, maar kan ook als groente op zichzelf worden gegeten. De bladeren hebben een nootachtige, scherpe smaak. In rucola zit veel vitamine c, maar ook veel nitraat. Als u hier teveel van eet is het giftig, dus pas op.
Sla
Sla in de tuin kweken, kan het hele jaar door. Het ligt hierbij aan de soort die u plant. De groente doet het goed op vele soorten grond, als het maar voedzaam en vochtig is. U kunt zaaien wanneer het droog is, de temperatuur boven de 10 graden is en het liefst zo laat mogelijk op de dag. Zorg er voor dat de grond constant goed vochtig is. Bespuit de sla wel met een middel tegen luizen.
Spinazie
De zaadjes van spinazie zijn rond of scherp. Dit is een groente die heel snel groeit. Vaak kunt u de plantjes al vroeg in het voorjaar oogsten. Ondanks dat spinazie als allergezondste groente wordt beschouwd, werd het vroeger vooral gebruikt als laxeermiddel.
Tomaat
Omdat u tomaten in heel wat gerechten kunt verwerken, mag deze plant in een groentetuin niet ontbreken. Daarbij staat de kleur lekker fris in de tuin. Plant de tomatenplant niet voor mei en doe dit op een beschutte, zonnige en windvrije plek. De tomaat kan op veel grondsoorten geteeld worden. Als ze maar rijk zijn aan organisch materiaal en een goede waterafvoer hebben. Wanneer de tomaten groen zijn, mag u ze al plukken. Binnen kunt u ze dan verder laten rijpen. Dit kunt u bijvoorbeeld doen wanneer het buiten wat kouder begint te worden.
Wortel
Wortelen zijn erg gezond en ze zelf kweken in de tuin is heel makkelijk. Er zijn zomer- en winterwortelen. Plant de zomerwortelen in een onbemeste grond op een zonnige plek. Plaats ze ongeveer zes centimeter uit elkaar. Vermeng het wortelzaad met radijs zodat het uitdunnen eenvoudig gaat. Zaai wortelen niet tussen april en juni, want dan is er grote kans op ziekten.
Niet doen!
Zet sla en peterselie niet naast elkaar. Sommige planten geven stoffen af waar de andere plant niet goed tegen kan. Dit geldt ook voor: prei naast wortel, rode biet of tomaat, pompoen naast aardappels en knoflook naast aardbeien.
| Het verzorgen van de moestuin | | Na het planten van groenten of vaste planten trekt u met de hand een sleuf rondom de plant. Als u de volgende dagen water wilt geven, blijft dit netjes in de omwalling en dicht bij de wortels van de planten zonder dat het gietwater weg loopt naar alle richtingen waar het minder nuttig is.
In de moestuin kunt u na het planten van een rij groenten zoals bijvoorbeeld sla ook een geul maken waardoor u de pas aangeplante gewassen makkelijk kunt bevloeien zonder er doorheen te stappen. Hierbij blijven ook de bladeren droog en vrij van schimmelziektes.
Bij tomaten en paprika�s en dergelijke kunt u ook de bloempot waarin het plantje zat naast het plantje ingraven om daar water en voedsel in te doen tijdens het verdere groeiseizoen. Een afgesneden trechter van een petfles werkt hierbij even goed.
Geef bij het planten steeds ruim water in het plantgat. Dit is niet in de eerste plaats voor groei van de planten, maar wel voor de wortels. Het water zorgt ervoor dat de wortels niet uitdrogen en afsterven waar de plant door afsterft, maar vochtige wortels zullen juist nieuwe haarworteltjes vormen die instaan voor de wateropname.
Probeer wekelijks de moestuin te hakken zodat de bovenste grondlaag los komt te liggen. Die bovenste paar cm droogt uit en doorbreekt de capillaire haarbuiskracht die het bodemwater anders tot aan het grondoppervlak brengt. Hierdoor zal de ondergrond minder snel uitdrogen en hoeft u de moestuin minder vaak te gieten en bent u ineens ook van het onkruid af. Onkruid gebruikt trouwens ook water dat voor uw groenten of sierplanten kan dienen.
In de moestuin kunt u rond planten ook een mulchinglaag met afgereden grasmaaisel aanbrengen. Het mulch onderdrukt het onkruid. Daarnaast blijft de bodem onder de laag schors, compost of maaisel ook koeler en de bodem zal minder snel uitdrogen daar het vocht uit de grond niet kan verdampen.
Gebruik bij voorkeur regenwater. Plaats regentonnen of verzamelbakken aan regenpijpen van tuinhuisjes, stallen etcetera. Het natuurlijke, gratis, regenwater is goed voor alle planten - in leidingwater zit er meer kalk - en het is ook nog eens beter geschikt is voor zuurminnende planten.
| Wie zaait zal oogsten | | Wanneer kunt u uw groente oogsten? De meeste groente zal in de maanden juli tot en met oktober volgroeid zijn. Een exacte periode is moeilijk aan te geven, dit hangt af van het soort groente. Beste manier om te weten of de groente rijp is, is om het te proeven. Laat de groente in ieder geval niet te groot worden, hierdoor verliest het veel smaak.
Wortels moeten echt oranje zijn, tomaten rood en uien kunt u oogsten zodra de plant die boven de grond uitsteekt is verdord.
Krijgt u niet alle groente in ��n keer op, dan biedt de vriezer een uitkomst. Alle groente kunnen in principe ingevroren worden. Wel geldt de regel: hoe meer vocht een groente bevat, hoe slechter hij tegen kou kan. Sla zal snel in snot veranderen. Voordat u groente invriest, moet het eerst geblancheerd worden. Breng een pan water aan de kook en voeg de groente toe. Zodra het water weer kookt, zet u de kookwekker op drie minuten. Na de kooktijd kunt u de groente onder stromend water later afkoelen. Verpak vervolgens de groente zo snel mogelijk en luchtdicht en stop ze in de vriezer.
| Ekologisch tuinieren | | Ekologie is de leer van de betrekkingen tussen dieren, planten, mensen en hun omgeving. Ekologische landbouw is een systeem dat rekening houdt met die ekologische faktoren, met al die onderlinge relaties, en wel op zo'n manier dat geen van de andere factoren schade ondervindt. Je kunt �ekologisch� dus vertalen als millieuvriendelijk, met zo weinig mogelijk milieubelasting of -vervuiling, of zelfs met een positief effect op natuur en milieu.
Zowel �biologisch� als �ekologisch; duiden aan dat er met de natuur rekening gehouden wordt. Het nuanceverschil zit hem vooral hierin dat �biologisch� voornamelijk verwijst naar de gevolgen voor de eigen gezondheid, terwijl �ekologisch� de gevolgen van de omgeving benadrukt.
Wat onder de term �ekologisch� valt, kan altijd ook �biologisch� genoemd worden. Het omgekeerde is niet altijd waar.
Een voorbeeld: zeewierkalk is een biologisch produkt. In een teeltsysteem dat zich �ekologisch� wil noemen hoort het echter minder thuis, omdat bij massale ontginning van zeewierkalk een ekosysteem (de Bretonse kust) in de war gestuurd wordt.
Alles wat een schadelijk effect heeft op het milieu, wordt door ekologische tuinders bewust zoveel mogelijk achterwege gelaten. Zij zadelen hun omgeving niet op met moeilijk afbreekbare giftige stoffen, afkomstig van bestrijdingsmiddelen.
Een belangrijke reden om geen kunstmest te gebruiken is voor hen het feit dat de aanmaak ervan heel veel niet-hernieuwbare energie vraagt. Bemestingstechnieken die watervervuiling in de hand werken, keuren ze af.
Via de composthoop recycelen ze zoveel mogelijk organisch materiaal. Ze gebruiken alleen minerale meststoffen die bij de ontginning het ekologisch evenwicht ter plaatse zo weinig mogelijk verstoren en geen nare gevolgen voor het milieu hebben. En bovenal zorgen ze niet alleen voor onbespoten groenten, maar ook voor het behoud van de bodemvruchtbaarheid.
Zonder dat kostbare goed is er immers geen enkel duurzaam lanbouwsysteem denkbaar.
Bedenk bij dit alles dat het er w�l toe doet wat ieder in zijn kleine of grote tuin doet. Alleen al in Belgi� zijn de particuliere tuinen samen goed voor duizenden hectares grond! Of, zoals ze in Engeland zeggen: �Every garden counts!�
| Tip: bladluis | | Bladluis is een probleem voor vele boeren. Ook in India. Maar daar hebben ze nu iets op gevonden: cola. Reeds honderden boeren gebruiken dit goedkoop alternatief voor de dure pesticiden. En met succes: na ��n sproeibeurt op hun katoenvelden is het resultaat merkbaar. De boeren maken geen onderscheid tussen Coca Cola, Pepsi en de plaatselijke coladrankjes.
|
voeg toe aan uw magazine of deel op : Facebook Twitter
| | | Terug | Zoek ook eens naar:
wonen tuin moestuin tuinen groente groenten fruit kweken tuinieren tuinhuis tuingereedschap tuinonderhoud groentetuin |
|
|